Drewno konstrukcyjne pod lupą: KVH, BSH czy zwykła tarcica?
Decyzja o wyborze materiału na szkielet domu lub więźbę dachową ma bezpośredni wpływ na trwałość konstrukcji, bezpieczeństwo budynku oraz koszty eksploatacji przez kolejne dekady. Drewno konstrukcyjne to nie tylko surowiec budowlany ale fundament stabilności całej inwestycji. Właśnie dlatego tak istotne jest zrozumienie realnych różnic pomiędzy nowoczesnym drewnem KVH, klejonym warstwowo BSH a klasyczną tarcicą budowlaną. W tym materiale redakcja portalu kochamdrewno.pl szczegółowo analizuje parametry wytrzymałościowe, wilgotność, stabilność wymiarową oraz opłacalność każdego z tych rozwiązań.
Tradycyjna tarcica budowlana, a wymogi współczesnego budownictwa
Przez dziesięciolecia polskie budownictwo jednorodzinne opierało się na klasycznej tarcicy pozyskiwanej bezpośrednio z tartaków. Materiał ten do dziś przyciąga inwestorów niską ceną zakupu i łatwą dostępnością, jednak w realiach nowoczesnych norm budowlanych jego ograniczenia stają się coraz bardziej widoczne. Tarcica mokra określana potocznie jako prosto z piły bardzo często charakteryzuje się wilgotnością przekraczającą 30 procent, co stanowi poważny problem przy budowie domów energooszczędnych i szkieletowych.
Naturalny proces wysychania takiego drewna już po wbudowaniu w konstrukcję prowadzi do niekontrolowanego skręcania, paczenia oraz pękania elementów. Skutkiem są nierówności połaci dachowej, problemy z poszyciem oraz ryzyko uszkodzeń warstw wykończeniowych. Dodatkowo wysoka wilgotność sprzyja rozwojowi grzybów i pleśni, co wymusza stosowanie intensywnej impregnacji chemicznej. Zgodnie z normą PN EN 338 drewno konstrukcyjne powinno posiadać określoną klasę wytrzymałości najczęściej C24, której zwykła tarcica bez sortowania i suszenia komorowego zazwyczaj nie spełnia. W praktyce oznacza to konieczność długiego sezonowania materiału i realne wydłużenie procesu budowy nawet o kilka miesięcy.
Drewno KVH jako optymalny wybór do domów szkieletowych
Nowoczesną odpowiedzią na wady mokrej tarcicy jest drewno KVH czyli Konstruktionsvollholz, które na stałe zmieniło standardy budownictwa drewnianego w Europie. Jest to lite drewno konstrukcyjne suszone komorowo i łączone na długości za pomocą mikrowczepów, co pozwala uzyskać elementy o dużej długości przy zachowaniu doskonałej stabilności. Kluczową cechą KVH jest kontrolowana wilgotność na poziomie około 15 procent z tolerancją trzech procent, idealna dla konstrukcji nośnych.
Proces suszenia w temperaturze sięgającej 60 do 70 stopni powoduje eliminację larw owadów oraz zarodników grzybów, dzięki czemu KVH w większości przypadków nie wymaga impregnacji chemicznej. Materiał ten posiada jasno określoną klasę wytrzymałości najczęściej C24, co gwarantuje projektantowi i inwestorowi przewidywalne parametry nośne. Z punktu widzenia użytkownika oznacza to brak pęknięć, brak wypaczeń oraz stabilność konstrukcji, która nie generuje mostków termicznych i nie uszkadza warstw wykończeniowych.
Drewno KVH występuje w dwóch standardach jakościowych. Wariant Si określany jako widoczny stosowany jest w elementach pozostających na ekspozycji we wnętrzu. Wariant NSi przeznaczony jest do konstrukcji zakrytych gdzie liczy się wytrzymałość a nie estetyka powierzchni.
Drewno BSH do dużych rozpiętości i konstrukcji premium
W miejscach gdzie możliwości drewna litego się kończą zastosowanie znajduje drewno klejone warstwowo BSH czyli Brettschichtholz. Technologia ta polega na klejeniu kilku lameli drewna o kontrolowanej wilgotności przy użyciu wysokowytrzymałych klejów konstrukcyjnych odpornych na wilgoć i temperaturę. Dzięki temu eliminowane są naturalne wady drewna a nośność materiału znacząco przewyższa drewno lite.
Standardowe klasy wytrzymałości BSH takie jak GL24h oraz GL28c umożliwiają projektowanie stropów i dachów o bardzo dużych rozpiętościach bez konieczności stosowania podpór pośrednich. Drewno BSH charakteryzuje się również wysoką odpornością ogniową, ponieważ podczas pożaru na jego powierzchni tworzy się warstwa zwęglona spowalniająca dalsze spalanie. W praktyce konstrukcje z BSH zachowują nośność dłużej niż elementy stalowe. Z tego względu materiał ten często wykorzystywany jest w nowoczesnych domach jako widoczne belki stropowe i dachowe o wysokich walorach estetycznych.
Opłacalność inwestycji i realne koszty wyboru drewna
Analiza kosztów drewna konstrukcyjnego powinna uwzględniać nie tylko cenę zakupu metra sześciennego ale również straty materiałowe, czas montażu oraz trwałość konstrukcji. Tarcica budowlana jest najtańsza na etapie zakupu jednak generuje duży odpad obróbkowy sięgający nawet jednej piątej materiału oraz dodatkowe koszty impregnacji i korekt montażowych.
Drewno KVH oraz BSH dostarczane jest jako materiał certyfikowany często przygotowany na wymiar, co minimalizuje straty i przyspiesza realizację budowy. Wyższa cena KVH bardzo często rekompensowana jest brakiem impregnacji chemicznej oraz krótszym czasem robocizny. BSH pozostaje rozwiązaniem najdroższym ale niezastąpionym tam gdzie liczy się maksymalna nośność lub efekt wizualny. W nowoczesnym budownictwie energooszczędnym coraz częściej standardem staje się całkowita rezygnacja z mokrej tarcicy na rzecz drewna suszonego komorowo, które zapewnia szczelność powietrzną i stabilność konstrukcji przez długie lata.
Często zadawane pytania wśród naszej społeczności
Czy drewno KVH wymaga impregnacji chemicznej?
Drewno KVH suszone komorowo do wilgotności około 15 procent jest naturalnie odporne na rozwój grzybów i owadów dzięki obróbce termicznej dlatego w konstrukcjach wewnętrznych zazwyczaj nie ma potrzeby stosowania dodatkowych środków chemicznych.
Czym różni się drewno C24 od zwykłej tarcicy z tartaku?
Oznaczenie C24 informuje o certyfikowanej klasie wytrzymałości drewna która gwarantuje określone parametry nośności i wilgotności. Zwykła tarcica z tartaku bardzo często nie posiada takiej klasyfikacji ani kontroli jakości.
Kiedy warto wybrać drewno BSH zamiast KVH?
Zastosowanie BSH jest uzasadnione w projektach wymagających bardzo dużych rozpiętości bez podpór lub wtedy gdy elementy konstrukcyjne mają pozostać widoczne i pełnić funkcję dekoracyjną.
Czy można łączyć drewno KVH z mokrą tarcicą w jednej konstrukcji?
Łączenie drewna suszonego komorowo z mokrą tarcicą jest poważnym błędem budowlanym ponieważ różnice w pracy materiału prowadzą do deformacji konstrukcji i osłabienia połączeń.
