Certyfikaty FSC i PEFC. Sprawdzamy co oznaczają i jakie sa między nimi różnice.
Temat certyfikacji drewna od lat wywołuje silne emocje wśród właścicieli tartaków i zakładów stolarskich w całej Polsce. Certyfikaty FSC i PEFC przestały być jedynie symbolem ekologicznej odpowiedzialności a stały się konkretnym narzędziem dostępu do rynku. Dla wielu firm są dziś warunkiem wejścia do łańcucha dostaw międzynarodowych koncernów meblowych oraz sieci handlowych. W czasach rosnącej inflacji oraz ograniczonej dostępności surowca naturalne jest pytanie o sens ponoszenia kosztów audytów i wdrażania procedur. Analiza danych rynkowych pokazuje jednak wyraźnie że certyfikacja drewna zwiększa konkurencyjność i otwiera drzwi do kontraktów eksportowych których brak certyfikatu skutecznie blokuje.
Czym różni się FSC od PEFC i dlaczego są ważne?
Dla klienta detalicznego oba oznaczenia bywają traktowane jako synonim legalnego drewna jednak z punktu widzenia producenta różnice są istotne. FSC opiera się na rygorystycznych kryteriach środowiskowych i społecznych wynikających z jego ekologicznego rodowodu. System ten stawia wysoki nacisk na ochronę bioróżnorodności kontrolę chemizacji oraz warunki pracy w całym łańcuchu dostaw. PEFC powstał z inicjatywy sektora leśnego i prywatnych właścicieli lasów co przekłada się na większą elastyczność w dostosowaniu zasad do realiów gospodarczych. W praktyce oznacza to że PEFC bywa łatwiejszy do wdrożenia dla mniejszych podmiotów przy zachowaniu zgodności z europejskimi regulacjami.
Chain of Custody jako fundament certyfikacji
Wspólnym mianownikiem obu systemów jest Chain of Custody czyli łańcuch kontroli pochodzenia produktu. Mechanizm ten gwarantuje pełną identyfikowalność surowca od momentu pozyskania w lesie aż po gotowy wyrób trafiający do klienta. Dla zakładu stolarskiego oznacza to konieczność ścisłej segregacji materiału prowadzenia dokumentacji zakupowej oraz kontroli stanów magazynowych. Drewno certyfikowane i niecertyfikowane nie może być mieszane bez zachowania określonych procedur procentowych lub kredytowych. W praktyce jest to wyzwanie organizacyjne ale także dowód dojrzałości operacyjnej firmy.
Realne koszty wdrożenia systemu kontroli pochodzenia produktu
Koszty certyfikacji FSC i PEFC należy rozpatrywać jako inwestycję długoterminową a nie jednorazowy wydatek. Na budżet wpływa opłata licencyjna odprowadzana do organizacji certyfikującej której wysokość uzależniona jest od obrotów firmy oraz koszt audytu realizowanego przez niezależną jednostkę certyfikującą. Audyty nadzorcze odbywają się cyklicznie zazwyczaj raz w roku. Dla małych i średnich przedsiębiorstw łączny koszt wynosi od kilku do kilkunastu tysięcy złotych rocznie. Należy również uwzględnić czas pracy przeznaczony na dokumentację i szkolenie personelu. W zamian firma zyskuje możliwość współpracy z sieciami DIY i globalnymi producentami mebli którzy wymagają pełnej certyfikacji surowca.
Rynek zachodni, a polskie realia branży drzewnej
Eksport wyrobów z drewna stanowi jeden z filarów polskiej gospodarki a odbiorcy z Niemiec Francji i Skandynawii jasno komunikują swoje oczekiwania. Certyfikat FSC lub PEFC na zachodzie Europy jest standardem porównywalnym z parametrami technicznymi drewna. Świadomość ekologiczna konsumentów sprawia że produkty bez potwierdzonego pochodzenia są coraz częściej eliminowane z oferty. Dodatkowym wyzwaniem dla polskich przetwórców są decyzje Lasów Państwowych dotyczące rezygnacji z FSC w części regionów co wymusza import certyfikowanego surowca lub przechodzenie na PEFC. Mimo tych trudności kierunek zmian jest jednoznaczny a odpowiedzialna gospodarka leśna staje się trwałym elementem rynku.
Wpływ certyfikacji na wartość rynkową produktów drewnianych
Certyfikacja drewna ma bezpośredni wpływ na postrzeganie marki w segmencie premium. Architekci projektanci i inwestorzy coraz częściej wymagają potwierdzonego pochodzenia surowca w specyfikacjach przetargowych dla hoteli biur i obiektów komercyjnych. Drewno takie jak dąb europejski czy jesion z certyfikatem zyskuje status materiału bezpiecznego prawnie i prestiżowego. Firma korzystająca z certyfikacji może oznaczać swoje produkty rozpoznawalnym logo budować zaufanie klientów oraz minimalizować ryzyko wizerunkowe związane z nielegalnym drewnem. Dodatkowo certyfikat ułatwia spełnienie wymogów EUTR dotyczących należytej staranności.
Często zadawane pytania wśród naszej społeczności
Co to jest certyfikat PEFC?
Certyfikat PEFC to międzynarodowe świadectwo potwierdzające, że drewno i produkty z niego wytworzone (np. papier, meble) pochodzą z lasów zarządzanych w sposób zrównoważony, z poszanowaniem rygorystycznych norm ekologicznych, społecznych i ekonomicznych.
Ile kosztuje certyfikat FSC?
Koszt certyfikatu FSC zależy od wielkości i obrotów firmy, ale dla małych oraz średnich przedsiębiorstw wynosi zazwyczaj od 4 000 do 8 000 zł rocznie, obejmując opłatę za audyt i obowiązkową składkę licencyjną.
Czy certyfikat FSC jest obowiązkowy przy produkcji mebli ?
Z punktu widzenia prawa nie jest to wymóg obligatoryjny jednak w praktyce biznesowej stanowi warunek współpracy z dużymi sieciami handlowymi i klientami zagranicznymi.
Ile trwa proces uzyskania certyfikatu dla małej stolarni ?
Przy sprawnym wdrożeniu procedur i przygotowaniu dokumentacji cały proces od zgłoszenia do audytu i otrzymania certyfikatu trwa od 4 do 8 tygodni.
Czy można posiadać jednocześnie certyfikat FSC i PEFC ?
Tak i jest to rozwiązanie stosowane przez wiele firm w celu zwiększenia elastyczności zakupowej i sprzedażowej.
Co się stanie jeśli firma użyje logo bez ważnego certyfikatu ?
Jest to naruszenie praw do znaku towarowego które skutkuje poważnymi konsekwencjami prawnymi oraz utratą kontraktów handlowych.
Dlaczego lasy państwowe rezygnują z FSC?
Głównymi powodami rezygnacji Lasów Państwowych były zastrzeżenia do nowej umowy licencyjnej, która narzucała zagraniczną jurysdykcję sądową oraz zbyt rygorystyczne zdaniem leśników wymogi środowiskowe ograniczające pozyskanie drewna, choć obecnie większość dyrekcji powraca do tego systemu certyfikacji.
